Zapalenie płuc — objawy, leczenie antybiotykiem

Typowe objawy: wysoka gorączka >38,5°C (utrzymująca się >3 dni), kaszel z ropną lub rdzawą plwociną, duszność i przyspieszone oddychanie, ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu, osłabienie i poty. U osób starszych objawy mogą być nietypowe — splątanie, brak gorączki, osłabienie.

Pozaszpitalne zapalenie płuc u dorosłych: amoksycylina 1g 3× dz. przez 5–7 dni (1. wybór). Przy podejrzeniu atypowych patogenów: azytromycyna 500mg 1× dz. 3 dni lub doksycyklina 100mg 2× dz. 7 dni. Ciężki przebieg: Augmentin 875/125mg 2× dz. + makrolid. Hospitalizacja: antybiotyki dożylnie.

Antybiotykoterapia trwa 5–7 dni przy niepowikłanym zapaleniu płuc. Poprawa (spadek gorączki, mniejszy kaszel) powinna nastąpić w ciągu 48–72h. Pełny powrót do zdrowia: 2–4 tygodnie. Kaszel resztkowy może utrzymywać się do 6 tygodni. RTG kontrolne po 6 tygodniach.

Wskazania do szpitala: duszność spoczynkowa, saturacja O₂ <92%, ciśnienie skurczowe <90 mmHg, splątanie, gorączka >40°C niereagująca na leki, wiek >65 lat z chorobami współistniejącymi, zapalenie płuc obustronnie w RTG, powikłania (wysięk opłucnowy, ropniak). Skala CRB-65 pomaga w ocenie.

Tak, bakterie i wirusy wywołujące zapalenie płuc przenoszą się drogą kropelkową. Najbardziej zaraźliwe: Mycoplasma pneumoniae (atypowe zapalenie płuc), grypa, COVID-19. Pneumokoki są mniej zaraźliwe. Higiena rąk, wietrzenie pomieszczeń i szczepienia (grypa, pneumokoki) to najlepsza profilaktyka.

Amoksycylina może być przyjmowana niezależnie od posiłku — jedzenie nie wpływa na jej wchłanianie. Wygodniej z lekkim posiłkiem, bo zmniejsza ryzyko nudności. Przy Augmentinie — brać z jedzeniem (kwas klawulanowy może drażnić żołądek). Szczegóły w poradniku antybiotyk na czczo czy po jedzeniu.

Nieskomplikowane pozaszpitalne zapalenie płuc leczy się antybiotykiem przez 5–7 dni (minimum 5 dni, do ustąpienia gorączki na ≥48h). Ciężkie przypadki wymagające hospitalizacji — 7–10 dni. Zapalenie płuc wywołane Legionella lub Pseudomonas — do 14–21 dni.

Zapalenie płuc wywołane typowymi bakteriami (pneumokok, Haemophilus) jest mało zakaźne. Atypowe zapalenia płuc (Mycoplasma, Chlamydophila) łatwo się szerzą drogą kropelkową. Wirusowe zapalenie płuc (grypa, COVID-19, RSV) jest wysoce zakaźne. Profilaktyka: szczepienia przeciw pneumokokom i grypie.

Wskazania do hospitalizacji ocenia skala CRB-65: splątanie (Confusion), częstość oddechów ≥30/min (Respiratory rate), ciśnienie skurczowe <90 mmHg (Blood pressure), wiek ≥65 lat. Przy ≥2 punktach hospitalizacja jest konieczna. Saturacja <92% to dodatkowe wskazanie.

Leczenie ambulatoryjne: amoksycylina 1g 3× dziennie (lek pierwszego wyboru) lub amoksycylina z kwasem klawulanowym. Przy podejrzeniu patogenu atypowego dołącza się makrolid (klarytromycyna, azytromycyna). Leczenie szpitalne: amoksycylina z kwasem klawulanowym iv + makrolid, lub cefalosporyna III gen.