Rzeżączka — objawy, leczenie, antybiotyk

Mężczyźni: ropna, żółto-zielona wydzielina z cewki moczowej + pieczenie przy oddawaniu moczu (2–7 dni po kontakcie). Kobiety: często bezobjawowe lub zwiększona wydzielina pochwowa, międzymiesiączkowe krwawienia, ból podbrzusza. Diagnostyka: test PCR (NAAT) z wymazu lub moczu.

Ceftriakson 500mg domięśniowo jednorazowo — monoterapia wg aktualnych wytycznych (CDC 2020, WHO 2023). Azytromycynę 1g dodaje się przy podejrzeniu koinfekcji chlamydią. Ciprofloksacyna i azytromycyna w monoterapii NIE są już zalecane. Leczenie partnera jest obowiązkowe.

Tak — przy prawidłowym leczeniu ceftriaksonem skuteczność przekracza 95%. Problem: rosnąca oporność. Po leczeniu konieczna kontrola po 2 tygodniach (test of cure). Ryzyko reinfekcji, jeśli partner nie jest leczony.

NIE — nieleczona rzeżączka nie ustępuje samoistnie. Objawy mogą się zmniejszyć, ale zakażenie trwa. U kobiet: ryzyko PID (zapalenie przydatków) → niepłodność. U mężczyzn: zapalenie najądrzy. Rozsiana rzeżączka: gorączka, zapalenie stawów.

Minimum 7 dni po leczeniu jednorazowym ceftriaksonem. Partner również musi być leczony. Najlepiej po negatywnym teście kontrolnym (2 tygodnie). Prezerwatywy zmniejszają ryzyko reinfekcji.

Ceftriakson (zastrzyk jednorazowy) nie wpływa na skuteczność tabletek antykoncepcyjnych. Azytromycyna również nie osłabia antykoncepcji hormonalnej. Jedynym potwierdzonym antybiotykiem osłabiającym antykoncepcję jest ryfampicyna. Szczegóły w poradniku antybiotyk a antykoncepcja.

Tak — standardowe leczenie to jednorazowy zastrzyk domięśniowy ceftriaksonu 500 mg (lub 1g przy wadze >150 kg). W niektórych krajach dodaje się azytromycynę doustnie ze względu na rosnącą oporność. Po leczeniu wymagana jest kontrola wyleczenia po 2 tygodniach.

Tak — u nawet 50% kobiet i 10% mężczyzn rzeżączka przebiega bezobjawowo. Dlatego aktywni seksualnie pacjenci z wieloma partnerami powinni regularnie wykonywać badania przesiewowe. Bezobjawowe nosicielstwo nadal zakaża partnerów i może prowadzić do powikłań.

U kobiet: zapalenie przydatków (PID), niepłodność, ciąża pozamaciczna. U mężczyzn: zapalenie najądrzy, zwężenie cewki moczowej. U obu płci: rozsiane zakażenie gonokokowe (zapalenie stawów, zapalenie wsierdzia). U noworodków: rzeżączkowe zapalenie spojówek grożące ślepotą.

Neisseria gonorrhoeae wykazuje rosnącą oporność — w wielu krajach jest już oporna na penicyliny, tetracykliny i fluorochinolony. Dlatego leczenie empiryczne opiera się na cefalosporynach III generacji (ceftriakson). W niektórych rejonach pojawiają się szczepy oporne również na ceftriakson.